حالت شب
منو
موضوعات
banner
Tahririe

از اعماق وجود تا اعماق فضا پزشکی فضایی؛ علمی برای آینده انسان در فضا

اندازه فونت:

نویسنده: امیررضا فاضلی

فضانوردان باید به لحاظ سلامتی و فیزیکی در شرایط بهینه باشند. به همین دلیل همواره پیش از هر ماموریتی، یک دوره قرنطینه ۱۰ روزه را سپری می‌کنند و از آن‌ها آزمایش‌های پزشکی گرفته می‌شود، چنانچه نشانه‌های عفونت احتمالی دیده شود، آن فضانورد از فهرست ماموریت حذف می‌شود.

هفت روز پیش از آغاز ماموریت، قرنطینه کامل آغاز می‌شود و پزشک تیم نیز همراه با فضانوردان وارد قرنطینه می‌شود. به دلیل این که محیط ایستگاه فضایی بسیار کوچک و کم تهویه‌ است، احتمال انتقال عفونت به شدت بالاست به همین دلیل آژانس‌های فضایی استاندارد‌های بهداشتی و کنترل عفونت سفت و سختی در این مورد دارند. چند ساعت پیش از پرواز سفینه نیز دوباره آزمایش‌های فیزیکال گرفته می‌شود تا اطمینان حاصل شود که فضانوردان آماده ماموریت‌اند.

حال که فضانوردان وارد سایوز یا شاتل شده‌اند و قرار است که پرواز کنند؛ خطرات جانی شدیدی از همین لحظه فضانوردان را تهدید می‌کند. اولین خطر، شتاب سرسام‌آور حرکت شاتل است (البته شاتل حدود ۱۰ سال است که بازنشسته شده و در اینجا صرفاً برای نمونه بیان شده است) این شتاب نزدیک g ۱۰ است، یعنی انگار وزنی که فضانورد تحمل می‌کند ۱۰ برابر حالت عادی کره زمین است و حتی بسیاری از خلبان‌های جنگنده به خاطر این که خون به مغز نمی‌رسد، در این حالت بلک‌اوت شده یا به اصطلاح غش می‌کنند. ولی فضانوردان باید شاتلی را که با سرعت ۳۰ هزار کیلومتر در ساعت حرکت می‌کند، کنترل کرده و مشکل‌های احتمالی را برطرف کنند.

دومین خطر، احتمال کوری فضانوردان در حین بلند شدن سفینه است. شیشه‌ کلاه فضانوردان می‌تواند در اثر تنفس یا بخارات عرق کند و دید فرد را کم کند، امروزه برای جلوگیری از این مشکل از موادی استفاده می‌کنند که مانع از این اتفاق شود. اما کریس هدفیلد فضانورد کانادایی ناسا زیاد خوش شانس نبود. زیرا قطره‌ای از این مایع ضد تعریق به دلیل شتاب زیاد شاتل، وارد چشم او و موجب کوری موقت‌اش شد. راه‌حلی که مرکز کنترل ارائه داد، بسیار خلاقانه ولی ساده بود. برای این‌که مایع تبخیر و از محوطه حدقه چشم خارج شود به او دستور دادند که اکسیژن کلاه خود را تخلیه کند تا فشار کمتر شده و مایع تبخیر شود تا بینایی او برگردد. افزون بر این به دلیل سرعت بسیار زیاد شاتل خلبان باید به شدت از نظر ذهنی آماده باشد تا اگر موردی اورژانسی به وقوع پیوست بتواند شرایط را مدیریت کند زیرا در سرعت‌های بسیار بالا کنترل به مراتب سخت‌تر می‌شود.

پس از رسیدن به ایستگاه فضایی، خطرات شدیدتری فضانوردان را تهدید می‌کند از جمله:

ادامه این مطلب را در شماره مهرماه مجله دانشمند بخوانید.

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

تلگرام گوگل پلاس لینکدین